Damgalama Kalıbının Sahip Olması Gereken Performans Nedir?
Damgalama, bir pres üzerine monte edilmiş bir kalıp kullanılarak, oda sıcaklığındaki malzemeye basınç uygulanarak, malzemenin ayrılması veya plastik olarak deforme edilmesi ve böylece istenen parçaların elde edilmesi yöntemidir. Damgalama kalıbı, malzemeleri (metal veya metal olmayan) parçalara (veya yarı mamul ürünlere) dönüştüren özel bir işlem ekipmanıdır. Damgalama kalıbının performansı, iş parçasının doğruluğunu ve işlem verimliliğini belirler.
Damgalama Kalıbı Performansının Özellikleri
Damgalama kalıbının performansı esas olarak mukavemet, sertlik, tokluk, aşınma direnci, yorulma direnci vb. içerir.
Hassas damgalama kalıplarının imalatı genellikle işlenmesi zor ve yüksek üretim malzemeleri gerektiren dövme, kesme, ısıl işlem gibi çeşitli işlemlerden geçmek zorundadır.
1. Aşınma direnci
Malzemenin aşınma direnci kalıbın en temel ve önemli özelliklerinden biridir.
Boşluk kalıp boşluğunda plastik olarak deforme olduğunda, boşluk yüzeyi boyunca hem akar hem de kayar, boşluk yüzeyi ile boşluk arasında şiddetli sürtünmeye neden olur ve bunun sonucunda aşınma nedeniyle kalıbın bozulmasına yol açar.
2. Sertlik
Malzemenin sertliği, damgalama kalıbının kullanım ömrünü doğrudan etkileyecek ve kalıbın kalitesi üzerinde önemli bir etkiye sahip olacaktır.
3. Güç
Kalıp parçalarının çalışma esnasında ani gevrek kırılmasını önlemek için kalıbın yüksek mukavemet ve tokluğa sahip olması gerekir. Mukavemet, bir malzemenin deformasyona ve kırılmaya karşı koyma yeteneğinin bir göstergesidir. Tokluk, malzemelerin güçlü darbe yükü altında gevrek kırılmaya karşı koyma yeteneğini yansıtır ve aynı zamanda kalıp çeliğinin, özellikle damgalama için soğuk iş kalıp çeliğinin önemli bir performans endeksidir.
Zira kalıpların çalışma koşullarının çoğu çok kötüdür, bazıları sıklıkla büyük darbe yüküne maruz kalır ve bu da gevrek kırılmalara yol açar.
4.Yorulma kırılma özellikleri
Kalıpların yorulma kırılma özelliklerinin iyi olması gerekmektedir. Yorulma direnci, malzemenin tekrarlanan yükleme koşulları altında yorulma hasarına karşı gösterdiği direncin performans endeksini ifade eder.
Kalıbın çalışma süreci sırasında, uzun süreli çevrimsel stres etkisi nedeniyle yorulma kırılması sıklıkla meydana gelir. Küçük enerjili çoklu darbe yorulma kırığı, çekme yorulma kırığı, temas yorulma kırığı ve eğilme yorulma kırığı gibi çeşitleri vardır.
5. Yüksek sıcaklık performansı
Kalıbın çalışma sıcaklığı yüksek olduğunda sertlik ve dayanım azalır, bu da kalıbın erken aşınmasına veya plastik deformasyona ve bozulmaya neden olur.
6. Soğuk ve termal yorulma direnci
Kalıpların soğuk ve ısıl yorulma dayanımının iyi olması gerekmektedir.
Çünkü bazı kalıplar çalışma esnasında tekrar tekrar ısıtma ve soğutma durumuna geçecektir. Bu durum, boşluğun yüzeyinin gerilime, basınca ve değişken strese maruz kalmasına neden olarak yüzeyde çatlamalara ve dökülmelere yol açacak, sürtünmeyi artıracak ve plastik deformasyonu engelleyecektir. Bunun sonucunda boyutsal doğruluk azalır, hatta kalıp bile bozulur.
7. Korozyon direnci
Plastik kalıplar gibi bazı kalıplar çalıştırılırken, plastik içerisinde bulunan klor, flor ve diğer elementlerin ısıtılması sonucu HCI ve HF gibi kuvvetli aşındırıcı gazlar ayrışır. Bu agresif gaz kalıp boşluğunun yüzeyini aşındıracak, yüzey pürüzlülüğünü artıracak ve aşınma arızasını daha da kötüleştirecektir.
8. Geometrik parametreler
Kalıbın şekli, uyum boşluğu ve köşe yarıçapı, sadece damgalama parçalarının şekillendirilmesinde değil, aynı zamanda kalıbın aşınması ve ömrü üzerinde de büyük etkiye sahiptir.
9. İyi süreç performansı
Proses performansı esas olarak dövme performansı ve ısıl işlem performansını kapsamaktadır.
Dövme performansı, malzemenin dövme işlemine tabi tutulduğunda gösterdiği işlem performansını ifade eder.
Isıl işlem prosesi damgalama kalıbının kalitesi üzerinde büyük etkiye sahiptir. Gerçek uygulama sürecinde kalıbın sertliğini ve aşınma direncini garantilemek için malzemenin iyi sertleşebilirliğe sahip olması gerekir. Yukarıda anlatılanlar sayesinde kaliteli bir damgalama kalıbının sahip olması gereken özellikleri öğrendik.
KENENG , ihtiyaçlarınıza göre kalıp açabilir, size en uygun pres kalıplarını sağlayabilir ve seri üretim gerçekleştirebilir. İhtiyacınız olursa lütfen bizimle iletişime geçmekten çekinmeyin. Kaynak üretici olarak KENENG, size yüksek kaliteli ve düşük maliyetli hizmetler ve ürünler sunabilir.
